Khoa học du lịch

Hành vi tìm kiếm và ra quyết định của khách du lịch: từ mô hình nghiên cứu đến việc phải làm

Hành vi tìm kiếm và ra quyết định của khách du lịch: từ mô hình nghiên cứu đến việc phải làm

TGROUP · KHOA HỌC DU LỊCH

Hành vi tìm kiếm và ra quyết định của khách du lịch
Từ mô hình nghiên cứu đến việc phải làm

Khách không đi thẳng từ “biết” đến “đặt”. Họ lặp đi lặp lại giữa khám phá và đánh giá. Hiểu vòng lặp này quyết định nội dung và quy trình mà doanh nghiệp cần chuẩn bị.

Tổng quan tài liệuỨng dụng vận hànhCập nhật 28/07/2026
Khách chủ động tra cứu trong hệ sinh thái quen thuộc của họ trước khi liên hệ
Khách chủ động tra cứu trong hệ sinh thái quen thuộc của họ trước khi liên hệ

Trong thực tế bán hàng, phần khó nhất không nằm ở lúc khách hỏi giá, mà ở khoảng thời gian trước đó — khi khách đọc, so sánh, đọc lại, rồi hỏi người quen. Đây chính là phần mà nghiên cứu hành vi người tiêu dùng gọi là “khoảng giữa lộn xộn”.

Bài viết tổng hợp một số mô hình và nghiên cứu đã công bố, sau đó rút ra phần việc cụ thể cho doanh nghiệp du lịch. Đây là bài tổng quan tài liệu kèm quan sát vận hành, không phải báo cáo nghiên cứu độc lập.

Khách chủ độngtra cứu trước
Khách chủ động
tra cứu trước
Hệ sinh tháitìm kiếm bản địa
Hệ sinh thái
tìm kiếm bản địa
Hiển thị đúngnền tảng
Hiển thị đúng
nền tảng
Xúc tiếntại thị trường
Xúc tiến
tại thị trường
01Vòng lặp khám phá — đánh giáKhách không đi thẳng từ biết đến đặt

Nhóm nghiên cứu của Google (Jonny Protheroe và Sian Davies) đã theo dõi quá trình ra quyết định mua từ năm 2019 và mô tả hành trình gồm bốn phần: Tiếp xúc → Khám phá → Đánh giá → Trải nghiệm. Điểm cốt lõi là ở giữa: người mua không đi tuyến tính mà lặp vòng giữa hai trạng thái tư duy.

Khám phá (mở rộng)

Khách mở rộng danh sách lựa chọn: tìm điểm đến, đọc bài viết, xem hình, thu thập tên nhà cung cấp. Ở giai đoạn này nội dung có ích hơn nội dung chào bán.

Đánh giá (thu hẹp)

Khách loại dần: so giá, so điều kiện huỷ, xem đơn vị nào trả lời nhanh và rõ. Ở giai đoạn này thông tin thiếu là lý do bị loại.

Người mua lặp lại hai trạng thái này bao nhiêu lần tuỳ nhu cầu, và các thiên kiến nhận thức tác động lên lựa chọn cuối cùng. Với sản phẩm du lịch — giá trị cao, không thử trước được, mua một lần trong năm — số vòng lặp thường nhiều hơn hàng tiêu dùng thông thường.

Hệ quả thực tế

Một doanh nghiệp chỉ chuẩn bị nội dung chào bán sẽ vắng mặt ở nửa “khám phá”. Ngược lại, doanh nghiệp chỉ viết nội dung cảm hứng mà không công bố điều kiện, giá, chính sách huỷ sẽ bị loại ở nửa “đánh giá”. Cần cả hai loại nội dung, đặt đúng chỗ.

02Đặc điểm nhu cầu của một phân khúc chuyên biệtTổng quan nghiên cứu về du lịch golf

Nghiên cứu về du lịch golf cho thấy đây là phân khúc có đặc điểm nhu cầu riêng, khác rõ với du lịch nghỉ dưỡng phổ thông.

Bài tổng quan Golf Tourism and Sustainability: Content Analysis and Directions for Future Research (Sustainability, 2020) rà soát 46 công bố khoa học trong 22 năm và mở đầu bằng nhận định rằng du lịch golf là một phân khúc quan trọng xét theo chi tiêu bình quân ngày của mỗi khách. Nghiên cứu này cũng chỉ ra năm hướng nghiên cứu chính của lĩnh vực, trong đó nhóm về thái độ và hành vi môi trường tuy ít công bố nhất nhưng lại là hướng mới nhất.

Ở khía cạnh ra quyết định điểm đến, nghiên cứu trên 519 khách golf tại Hải Nam (Sustainability, 2022) kiểm định quan hệ giữa bốn khái niệm: cá tính điểm đến, hình ảnh điểm đến, sự tương hợp với bản thâný định hành vi. Kết quả cho thấy cá tính điểm đến tác động tích cực tới cả hình ảnh điểm đến, sự tương hợp bản thân và ý định hành vi; đồng thời hình ảnh điểm đến và sự tương hợp bản thân đóng vai trò trung gian trong quan hệ đó.

Đọc kết quả này thế nào cho đúng

Nghiên cứu thực hiện tại một điểm đến cụ thể trong một giai đoạn cụ thể, nên không suy rộng thành quy luật cho mọi thị trường. Giá trị sử dụng nằm ở hướng gợi ý: khách chọn nơi mà họ thấy “giống mình”. Cách một sản phẩm tự mô tả vì vậy ảnh hưởng đến ý định đặt, không chỉ giá.

Phân khúc golf có đặc điểm nhu cầu riêng
Phân khúc golf có đặc điểm nhu cầu riêng
Hình ảnh điểm đến ảnh hưởng tới ý định đặt
Hình ảnh điểm đến ảnh hưởng tới ý định đặt
03Xu hướng tìm kiếm và quảng bá theo thị trườngMỗi thị trường có hệ sinh thái riêng

Điểm dễ bị bỏ qua nhất: mỗi thị trường có một hệ sinh thái tìm kiếm riêng. Khách không rời hệ sinh thái quen thuộc của họ chỉ vì doanh nghiệp không có mặt ở đó.

Với nhóm khách Đông Bắc Á, phần lớn hành trình khám phá diễn ra trên các nền tảng nội địa: công cụ tìm kiếm bản địa, blog, cộng đồng trực tuyến theo sở thích, kênh video và ứng dụng nhắn tin quen dùng. Một website tiếng Anh, dù tốt, cũng chỉ phủ được phần nhỏ của giai đoạn đánh giá và gần như không phủ được giai đoạn khám phá.

Bốn việc tối thiểu để hiện diện đúng chỗ

Nội dung viết bằng ngôn ngữ thị trường, không phải bản dịch máy. Khách nhận ra sự khác biệt, và điều đó ảnh hưởng tới mức độ tin cậy.

Từ khoá lấy từ chính công cụ tìm kiếm của thị trường đó, không suy diễn từ tiếng Việt hay tiếng Anh. Cách khách gọi tên một dịch vụ thường khác cách doanh nghiệp gọi.

Kênh liên hệ đúng thói quen. Một biểu mẫu liên hệ chuẩn quốc tế có thể không được dùng nếu thị trường đó quen nhắn tin qua ứng dụng riêng.

Thông tin đủ để ra quyết định ngay trên trang: giá, thứ đã bao gồm, thứ phải trả thêm, điều kiện huỷ. Thiếu một trong bốn thứ này là lý do phổ biến khiến khách rời trang ở giai đoạn đánh giá.

Cộng đồngtrực tuyến
Cộng đồng
trực tuyến
Kênh videobản địa
Kênh video
bản địa
Blogbản địa
Blog
bản địa
Tối ưu hiển thịtheo thị trường
Tối ưu hiển thị
theo thị trường
04Chuyển mô hình thành việc phải làmBốn giai đoạn, bốn nhóm việc

Từ vòng lặp khám phá — đánh giá, có thể quy ra một danh sách công việc cụ thể.

Giai đoạnKhách đang làm gìDoanh nghiệp cần có gì
Tiếp xúcChưa có ý định rõ, tiếp nhận thông tin thụ độngNhận diện nhất quán, hình ảnh thật, hiện diện ở kênh của thị trường
Khám pháMở rộng lựa chọn, đọc bài viết dài, xem hìnhCẩm nang hữu ích, ảnh thực tế, mô tả trải nghiệm cụ thể theo mùa
Đánh giáThu hẹp, so sánh 2–3 đơn vị cùng lúcBảng giá công khai, danh mục bao gồm / không bao gồm, chính sách huỷ, thời gian phản hồi cam kết
Trải nghiệmSử dụng dịch vụ, hình thành đánh giáChất lượng vận hành đúng cam kết, quy trình xử lý sự cố, thu thập phản hồi

Chỉ số nên theo dõi

Ba chỉ số phản ánh vòng lặp này rõ nhất: tỷ lệ khách quay lại trang trước khi hỏi, thời gian từ lần chạm đầu đến lúc liên hệ, và thời gian phản hồi trung bình của doanh nghiệp. Chỉ số thứ ba là thứ doanh nghiệp kiểm soát được hoàn toàn.

05Nơi nội dung dừng lại và vận hành bắt đầuTrải nghiệm thực tế quyết định vòng lặp tiếp theo

Có một giới hạn mà làm nội dung không giải quyết được: nếu sản phẩm không đúng như mô tả, mọi khoản đầu tư vào giai đoạn trước đều mất giá trị ở giai đoạn trải nghiệm. Nghiên cứu về sự tương hợp giữa hình ảnh điểm đến và bản thân khách cũng dẫn tới kết luận tương tự: hình ảnh phải khớp với thực tế thì ý định mới chuyển thành hành vi lặp lại.

Với các cơ sở lưu trú, nhà hàng, khu du lịch và khu vui chơi, phần này thuộc về thiết kế và vận hành: bố trí luồng khách, tiêu chuẩn dịch vụ, đào tạo nhân sự tuyến đầu, quy trình xử lý phàn nàn. Đây là lĩnh vực của TOUCH — đơn vị tư vấn thiết kế, xây dựng và vận hành sản phẩm du lịch mà chúng tôi đồng sáng lập.

Cách phân vai chúng tôi đang áp dụng: TGROUP phụ trách phần thị trường và phân phối — hiểu nhu cầu, làm nội dung đúng ngôn ngữ, vận hành đoàn khách; TOUCH phụ trách phần sản phẩm tại điểm đến — thiết kế, thi công và vận hành để trải nghiệm thực tế khớp với những gì đã truyền thông.

Hợp tác giữa đơn vị phân phối và đơn vị vận hành điểm đến
Hợp tác giữa đơn vị phân phối và đơn vị vận hành điểm đến
Sản phẩm tốt là điều kiện cần của mọi chiến dịch truyền thông
Sản phẩm tốt là điều kiện cần của mọi chiến dịch truyền thông
06Giới hạn của bài viếtĐọc mô hình đúng phạm vi của nó

Vài điểm cần lưu ý khi sử dụng các mô hình trên:

▸ Mô hình vòng lặp khám phá — đánh giá là mô hình mô tả hành vi mua nói chung, không phải mô hình riêng cho du lịch. Khi áp dụng cho sản phẩm giá trị cao và mua theo mùa, cần điều chỉnh kỳ vọng về độ dài chu kỳ.

▸ Các nghiên cứu trích dẫn được thực hiện tại những điểm đến và giai đoạn cụ thể, với cỡ mẫu xác định. Kết quả gợi ý hướng, không phải hằng số áp dụng cho mọi thị trường.

▸ Phần “việc phải làm” trong bài là suy luận ứng dụng của chúng tôi từ mô hình, kết hợp quan sát vận hành, không phải kết luận từ các nghiên cứu được trích.

▸ Bài viết không sử dụng và không đưa ra bất kỳ số liệu thống kê ngành nào.

Tóm lại: khách lặp vòng giữa khám phá và đánh giá, và họ lặp trong hệ sinh thái của chính thị trường mình. Doanh nghiệp cần chuẩn bị cả nội dung hữu ích lẫn thông tin đủ để ra quyết định, đặt đúng nơi khách đang tìm — rồi vận hành đúng như đã mô tả.

Sản phẩm phải khớp với mô tả đã truyền thông
Sản phẩm phải khớp với mô tả đã truyền thông
Thiết kế và vận hành quyết định giai đoạn trải nghiệm
Thiết kế và vận hành quyết định giai đoạn trải nghiệm
⛳ Trao đổi chuyên môn

Doanh nghiệp, chủ đầu tư hoặc nhà nghiên cứu quan tâm tới hành vi khách và vận hành sản phẩm du lịch, anh chị liên hệ để trao đổi thêm.

Tư vấn qua Zalo

Xem sản phẩm và dịch vụ của TGROUP →

Nguồn tham khảo: nghiên cứu “Decoding Decisions” về hành trình ra quyết định của người mua (Think with Google, thực hiện từ 2019); Sustainability 2020, 12(9), 3616 — Golf Tourism and Sustainability: Content Analysis and Directions for Future Research; Sustainability 2022, 14(11), 6528 — Destination Personality and Behavioral Intention in Hainan’s Golf Tourism. Phần ứng dụng và khuyến nghị là quan điểm của TGROUP. Bài viết cập nhật ngày 28/07/2026.

Zalo

Quên mật khẩu?

Chọn đăng ký là bạn đã đồng ý với các điều khoản dịch vụ của TGROUP.

Quên mật khẩu? Hãy điền địa chỉ email của bạn. Bạn sẽ nhận được một liên kết để tạo một mật khẩu mới.

Trở về đăng nhập

Đóng

Đóng
Đóng